راهنماهای جدید به پیودرمای سگ و سه گروه از بیماریهای تنفسی میپردازند. وزارت کشاورزی اسپانیا پیشنهاد کرده است پروتکلهای این راهنماها تصویب شوند تا معیارها یکسان شود و امنیت حقوقی بیشتری برای دامپزشکان فراهم آید.
برنامه ملی مقابله با مقاومت آنتیبیوتیکی اسپانیا (PRAN) چهار راهنمای جدید مدیریت بالینی بیماریهای عفونی در دامپزشکی را معرفی کرده است. این اسناد با مشارکت کارشناسان بالینی، آژانس داروها و فرآوردههای بهداشتی اسپانیا (AEMPS) و وزارت کشاورزی، شیلات و غذا (MAPA) تهیه شدهاند و هدف آنها تسهیل تشخیص و درمان این بیماریها و ترویج مصرف محتاطانه داروهای ضدمیکروبی است.
در نشست معرفی، کریستینا مونیوث، هماهنگکننده حوزههای دامپزشکی AEMPS، بر اهمیت داشتن ابزارهایی تأکید کرد که به متخصصان در کار روزانه کمک کند، بهویژه زمانی که باید در شرایط پیچیده تصمیم بگیرند.
مونیوث گفت: «این راهنماها قصد ندارند جایگزین قضاوت بالینی شوند یا به ما بگویند حرفه خود را چگونه انجام دهیم.» او توضیح داد هدف آنها پشتیبانی از تصمیمگیری با توصیههای مبتنی بر شواهد علمی است.
نماینده AEMPS تأکید کرد مسئولیت دامپزشکان در برابر مقاومت ضدمیکروبی فراتر از انتخاب درمان برای یک حیوان مشخص است. او یادآوری کرد که تصمیمهای آنان میتواند برای سلامت عمومی و اثربخشی آینده داروها نیز پیامد داشته باشد.
او در همین زمینه درباره تجویز آنتیبیوتیک گفت: «چشمپوشی از استفاده آسان از آنتیبیوتیک و روی آوردن به پیشگیری، تشخیص و آموزش، محدودیت نیست.»
مونیوث پذیرفت که فشار کاری درمانگاهها، خواستههای مشتریان و نیازهای تولید میتواند تصمیمگیری را دشوار کند. از همین رو، به باور او راهنماهای بالینی دامپزشکی باید به بازنگری در روالهای رایج و سنجش گزینههای جایگزین در موارد لازم کمک کنند.
پروتکلهایی با پشتوانه حقوقی برای دامپزشکان
یکی از موضوعات برجسته نشست، جایگاه حقوقی پروتکلهای درمانی گنجاندهشده در راهنماها بود. خوسه لوئیس سائز یورنته، معاون کل بهداشت دام و ردیابی در وزارت کشاورزی اسپانیا (MAPA)، توضیح داد این پروتکلها برای تصویب به کمیته شبکه هشدار بهداشتی دامپزشکی ارائه خواهند شد.
به گفته او، این پروتکلها پس از تصویب برای نهادها و دستگاههای دولت مرکزی و جوامع خودمختار الزامآور خواهند بود و بهعنوان معیار تفسیری در بازرسیهای رسمی به کار خواهند رفت.
برای این منظور، وزارتخانه قصد دارد فرمان سلطنتی ۱۴۴۰/۲۰۰۱ را اصلاح کند و امکان توافق بر سر معیارهای مشترک و پروتکلهای درمانی مرتبط با مصرف، تجویز و کنترل داروهای دامپزشکی را به وظایف این کمیته بیفزاید.
سائز یورنته توضیح داد هدف «فراهم کردن امنیت حقوقی بیشتر برای دامپزشکان در انجام فعالیت حرفهایشان» است. او همچنین خبر داد که هرچند این طرح از حوزه حیوانات کوچک آغاز شده، قصد بر این است که بعدها به دامهای مولد نیز گسترش یابد.
چهار راهنمای جدید درباره بیماریهای تنفسی و پوستی
معرفی طرح بر عهده کریستیانا تیشیرا، دامپزشک واحد هماهنگی PRAN در AEMPS بود که چگونگی تهیه اسناد و گامهای بعدی را مرور کرد. تیشیرا توضیح داد کار در ماه مه ۲۰۲۵ در گروه حیوانات کوچک و با مشارکت دامپزشکان بالینی، متخصصان و نمایندگان AEMPS و وزارت کشاورزی آغاز شد. به گفته او، هدف تهیه اسناد اجماعی است که هم با شواهد علمی و هم با مقررات و داروهای موجود در اسپانیا سازگار باشند.
این دامپزشک بر مشکل دیگری که طرح در پی حل آن است انگشت گذاشت: تفاوت تفسیر مقررات میان مناطق. او هشدار داد: «در اسپانیا ممکن است تا هفده تفسیر متفاوت از قانون داشته باشیم.» به همین دلیل، به گفته او، این طرح در پی یکسانسازی معیارهایی است که در عمل دامپزشکی به کار میرود. با این حال، او روشن کرد که راهنماها به قانون تبدیل نخواهند شد و توان دامپزشک بالینی را برای تصمیمگیری درباره درمانی که هر بیمار نیاز دارد از میان نخواهند برد.
نخستین راهنمای این طرح، درباره لیشمانیوز سگ و گربه و با هماهنگی گوادالوپه میرو کورالس، ۲۰ ژوئیه گذشته منتشر شد. در این نشست نسخه بهروزشده این سند نیز معرفی شد.
اکنون چهار راهنمای جدید به آن افزوده شده است: یکی درباره پیودرمای سگ با هماهنگی مار باردجی و سه راهنما درباره بیماریهای تنفسی. این سه راهنما به سندرم تنفسی فوقانی گربه، کمپلکس عفونی تنفسی سگ و بیماریهای عفونی دستگاه تنفسی فوقانی میپردازند و به ترتیب با هماهنگی سوسانا گارسیا پرز د آیالا، آرانچا کاسکایار و سابلا آتنسیا تهیه شدهاند.
اسنادی کوتاه برای مراجعه در درمانگاه
تیشیرا تأکید کرد راهنماها برای استفاده روزمره طراحی شدهاند و هر کدام توصیههایی درباره تشخیص، طبقهبندی بالینی، درمان و مصرف محتاطانه داروهای ضدمیکروبی دارند. در بیماریهای مشترک انسان و دام، ملاحظات سلامت عمومی نیز گنجانده شده است.
هدف این است که اسنادی برای مراجعه سریع باشند، حداکثر حدود ده تا پانزده صفحه، همراه با اینفوگرافیهایی از مهمترین نکات. تیشیرا در توصیف قالب آنها گفت: «اینها مقاله علمی نیستند، رساله دکتری نیستند.»
راهنماهای جدید در وبسایت PRAN، در بخش مدیریت بالینی در دامپزشکی، در دسترس خواهند بود. این طرح در سال ۲۰۲۷ با اسناد جدیدی درباره بیماریهای اولویتدار مشترک انسان و دام، بیماریهای ادراری، فرایندهای پیرامون جراحی و مشکلات چشمی و موضوعات دیگر ادامه خواهد یافت.
تیشیرا همچنین یادآوری کرد که توصیهها باید همپای تغییر شواهد علمی و مقررات بازنگری شوند. در واقع، راهنمای لیشمانیوز تنها چند ماه پس از انتشار به بهروزرسانی نیاز پیدا کرد.